کشیدن دندان شیری کودک همیشه به معنی یک درمان ساده و قابل چشم‌پوشی نیست؛ زمان انجام آن، علت کشیدن و شرایط دندان دائمی زیر آن باید با دقت بررسی شود. دندان‌های شیری علاوه بر کمک به جویدن و تکامل گفتار، تا زمان مناسب برای رویش دندان‌های دائمی نقش مهمی در حفظ فضای فک دارند. به همین دلیل، خارج کردن یک دندان شیری بدون تشخیص درست می‌تواند در بعضی شرایط به رویش نامنظم دندان دائمی یا مشکلات دیگر منجر شود.
برای والدینی که به دنبال کشیدن دندان شیری در تهرانسر هستند، انتخاب مرکزی که درمان کودک را متناسب با سن، شرایط دندان و میزان همکاری او انجام دهد اهمیت زیادی دارد. در کلینیک دندانپزشکی سپیتا، روند درمان کودکان تحت نظر متخصصین دندانپزشکی اطفال و کودکان مجموعه و در محیطی که برای درمان دندانپزشکی کودکان طراحی شده است انجام می‌شود. متخصصینی که در کنار دانش علمی و تجربه بالینی بالا، نسبت به روانشناسی کودکان برای انجام درمان های دندانپزشکی آگاهی دارند. در ادامه، درباره دلایل کشیدن دندان شیری، سن مناسب برای این درمان، درد و مراحل کشیدن، شرایطی که نباید دندان را خارج کرد و مراقبت‌های بعد از آن صحبت می‌کنیم.
کشیدن دندان شیری کودک
کشیدن دندان شیری کودک زمانی انجام می‌شود که حفظ دندان دیگر به نفع سلامت دهان یا روند طبیعی رشد دندان‌های دائمی نباشد. برخلاف تصور بعضی والدین، هر دندان شیری پوسیده، لق یا دردناک لزوما به کشیدن نیاز ندارد و در بسیاری از موارد میتوان با درمان پوسیدگی دندان کودکان آن را تا زمان طبیعی افتادن حفظ کرد. تصمیم برای خارج کردن دندان باید بر اساس معاینه، میزان آسیب، وضعیت ریشه و در صورت نیاز بررسی رادیوگرافی گرفته شود.
نکته مهم این است که دندان شیری فقط تا زمان افتادنش اهمیت ندارد؛ این دندان می‌تواند در جویدن، تکامل گفتار و حفظ فضای لازم برای دندان دائمی نقش داشته باشد. به همین دلیل، دندانپزشک کودک ابتدا شرایط دندان و زمان تقریبی رویش جانشین دائمی آن را بررسی می‌کند و سپس درباره حفظ یا کشیدن دندان تصمیم می‌گیرد.
جهت رزرو نوبت معاینه، فرم زیر را تکمیل نمایید.
کشیدن دندان شیری در تهرانسر
برای کشیدن دندان شیری در تهرانسر، فقط انجام سریع پروسه درمان اهمیت ندارد؛ تجربه و تخصص دندانپزشک در کار با کودکان، امکانات کلینیک و نحوه مدیریت کودک در زمان درمان نیز می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند. کودک ممکن است حتی در شرایطی که درمان کاملا بدون درد انجام می‌شود، به دلیل محیط ناآشنا یا ترس از وسایل دندانپزشکی مضطرب شود. به همین دلیل، درمان کودک به رویکردی متفاوت از درمان بزرگسالان نیاز دارد.
کلینیک دندانپزشکی سپیتا در تهرانسر در کنار سایر خدمات تخصی خود دارای بخش تخصصی دندانپزشکی اطفال بوده و با استفاده از متدهای خاص دندانپزشکی کودکان، ایجاد محیط پذیرش و درمان با طراحی مختص کودکان و تیم متخصصین همکار خود شرایطی فراهم کرده است تا درمان‌های دندانپزشکی کودکان خصوصا کشیدن دندان شیری در تهرانسر زیر نظر تیمی متخصص انجام شود. حضور دندانپزشکان متخصص در کنار امکانات و تجهیزات پیشرفته کلینیک، امکان بررسی دقیق وضعیت دندان و انتخاب روش درمان متناسب با شرایط هر کودک را فراهم می‌کند. در چنین محیطی، هدف فقط خارج کردن دندان نیست؛ بلکه تمام روند درمان از تشخیص علت تا مراقبت‌های پس از آن با توجه به سلامت دندان‌های دائمی و شرایط رشد کودک مورد توجه قرار می‌گیرد.
🔔برای حفظ سلامت دندان شیری در زمان کودکی، رعایت مراقبت‌های پیشگیرانه مانند فیشور سیلانت می‌تواند از ایجاد پوسیدگی و مشکلات دندانی جلوگیری کند. برای آشنایی بیشتر با اهمیت مراقبت از دندان‌های شیری، مقاله فیشور سیلانت دندان کودکان را مطالعه کنید.
آیا کشیدن دندان شیری درد دارد؟
کشیدن دندان شیری کودک با استفاده از بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و کودک هنگام خارج شدن دندان نباید درد تیز و قابل توجهی احساس کند. چیزی که ممکن است برای کودک کمی عجیب یا نگران‌کننده باشد، احساس فشار، کشیده شدن یا حرکت دندان در زمان انجام کار است. این احساس با درد تفاوت دارد، اما کودکی که تجربه قبلی از درمان دندانپزشکی ندارد ممکن است آن را به شکل ناخوشایندی برداشت کند.
به همین دلیل، ممکن است کودک هنگام کشیدن دندان گریه کند یا واکنش نشان دهد، اما گریه همیشه به معنای درد کشیدن نیست. ترس، اضطراب، دیدن وسایل درمانی یا احساس فشار نیز می‌تواند باعث گریه کودک شود. توضیح مناسب پیش از درمان، رفتار آرام تیم دندانپزشکی و انجام بی‌حسی کافی کمک می‌کند کودک این مرحله را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارد.
چه زمانی دندان شیری کودک باید کشیده شود؟
کشیدن دندان شیری کودک زمانی مطرح می‌شود که دندان دیگر قابلیت حفظ و نگهداری را نداشته باشد یا باقی ماندن آن برای سلامت دهان و مسیر رویش دندان‌های دائمی مشکل ایجاد کند. تشخیص این موضوع صرفا با ظاهر دندان امکان‌پذیر نیست؛ ممکن است دندانی از بیرون آسیب‌دیده به نظر برسد اما هنوز قابل درمان و نگهداری باشد، یا برعکس، آسیب ظاهری محدود باشد اما در عمق دندان مشکل جدی‌تری وجود داشته باشد.
پوسیدگی‌های پیشرفته، عفونت، شکستگی‌های شدید، لق شدن غیرطبیعی و باقی ماندن دندان شیری در زمانی که دندان دائمی آماده رویش است، از مهم‌ترین شرایطی هستند که می‌توانند نیاز به کشیدن ایجاد کنند. همچنین بعضی دندان‌های اضافی یا دندان‌هایی که در مسیر طبیعی رویش قرار نگرفته‌اند، ممکن است نیازمند خارج شدن باشند:
پوسیدگی شدید و غیرقابل ترمیم
کشیدن دندان شیری کودک در اثر پوسیدگی شدید زمانی انجام می‌شود که بخش زیادی از ساختار دندان از بین رفته و دیگر امکان بازسازی قابل‌اعتماد آن وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی، پر کردن دندان ممکن است نتواند استحکام و عملکرد مورد نیاز را برای آن فراهم کند و تلاش برای حفظ دندانی که قابلیت ترمیم مناسبی ندارد، نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
پوسیدگی گسترده می‌تواند به بافت‌های داخلی دندان نیز برسد و زمینه درد، التهاب یا عفونت را ایجاد کند. دندانپزشک پس از بررسی میزان تخریب و شرایط ریشه مشخص می‌کند که آیا درمان‌هایی مانند ترمیم یا درمان پالپ امکان‌پذیر است یا خارج کردن دندان انتخاب مناسب‌تری خواهد بود. بنابراین، صرفا وجود پوسیدگی به معنی کشیدن دندان نیست؛ معیار اصلی، میزان آسیب و امکان حفظ عملکرد دندان است.
کشیدن دندان شیری عفونی
کشیدن دندان شیری کودک در موارد عفونت شدید ممکن است برای حذف منبع عفونت ضروری باشد؛ به خصوص زمانی که دندان دیگر قابلیت درمان و حفظ شدن را ندارد. عفونت دندان شیری فقط به همان دندان محدود نمی‌ماند و در صورت پیشرفت می‌تواند بافت‌های اطراف را نیز درگیر کند.
اهمیت این موضوع در کودکان بیشتر است، زیرا جوانه یا فولیکول دندان دائمی در نزدیکی ریشه دندان شیری قرار دارد. گسترش التهاب و عفونت می‌تواند روی روند تشکیل و تکامل دندان دائمی اثر منفی بگذارد. به همین دلیل، در شرایطی که امکان کنترل عفونت از طریق حفظ دندان وجود ندارد، خارج کردن دندان می‌تواند بخشی از درمان برای حذف کانون عفونت و محافظت از بافت‌های اطراف باشد.
لق شدن غیرطبیعی دندان شیری
کشیدن دندان شیری کودک در صورت لق شدن شدید و غیرطبیعی، گاهی برای جلوگیری از ایجاد مشکل برای خود کودک ضروری می‌شود. البته لق شدن دندان شیری در سن مناسب افتادن، بخشی طبیعی از روند جایگزینی دندان‌هاست و معمولا نیازی به مداخله ندارد. تفاوت اصلی در علت و شدت لق شدن دندان است.
برای نمونه، ضربه ناشی از زمین خوردن یا برخورد می‌تواند دندان را به اندازه‌ای لق کند که دیگر ثبات کافی نداشته باشد. در چنین شرایطی، دندان لق ممکن است هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن جدا شود و خطر بلعیدن آن وجود داشته باشد. در موارد شدیدتر، جدا شدن ناگهانی دندان می‌تواند احتمال ورود آن به مسیر هوایی را نیز مطرح کند. دندانپزشک با بررسی میزان لق بودن و وضعیت بافت‌های اطراف مشخص می‌کند که دندان قابلیت حفظ دارد یا خارج کردن آن ایمن‌تر است.
باقی ماندن دندان شیری و جلوگیری از رویش دندان دائمی
کشیدن دندان شیری کودک در شرایطی که دندان شیری بیش از زمان مورد انتظار باقی مانده و مانع رویش دندان دائمی شده است، می‌تواند به ایجاد مسیر مناسب برای دندان دائمی کمک کند. معمولا با نزدیک شدن زمان رویش دندان دائمی، ریشه دندان شیری به تدریج تحلیل می‌رود و دندان شیری می‌افتد؛ اما این روند همیشه به شکل طبیعی و همزمان با برنامه رویش دندان دائمی اتفاق نمی‌افتد.
باقی ماندن دندان شیری می‌تواند باعث شود دندان دائمی نتواند در مسیر طبیعی خود ظاهر شود یا محل رویش آن تغییر کند. در چنین مواردی، دندانپزشک با بررسی سن کودک، وضعیت دندان شیری و موقعیت دندان دائمی تصمیم می‌گیرد که آیا خارج کردن دندان شیری لازم است یا خیر.
شکستگی شدید دندان
کشیدن دندان شیری کودک در اثر شکستگی زمانی مطرح می‌شود که آسیب به اندازه‌ای گسترده باشد که امکان بازسازی و حفظ دندان وجود نداشته باشد. کودکان به دلیل فعالیت زیاد، بازی، ورزش یا زمین خوردن بیشتر در معرض آسیب‌های دندانی قرار دارند و گاهی یک ضربه می‌تواند بخش قابل توجهی از دندان را جدا کند.
شدت شکستگی اهمیت زیادی دارد. در برخی آسیب‌ها میتوان دندان را با روش‌های ترمیمی حفظ کرد، اما وقتی قسمت زیادی از تاج دندان از بین رفته باشد یا آسیب به بخش‌هایی برسد که امکان بازسازی مطمئن وجود نداشته باشد، کشیدن دندان ممکن است انتخاب مناسب‌تری باشد.
دندان شیری اضافی یا رویش غیرطبیعی
کشیدن دندان شیری کودک در صورت وجود دندان اضافی یا دندانی که در مسیر نامناسبی رویش کرده است، می‌تواند برای جلوگیری از اختلال در نظم طبیعی دندان‌ها انجام شود. یکی از شناخته شده‌ترین نمونه‌ها مزیودنس است که معمولا در ناحیه جلویی فک بالا و بین دندان‌های پیشین دیده می‌شود. وجود چنین دندانی ممکن است روی فضای موجود و مسیر رویش دندان‌های دائمی اثر بگذارد.
البته وجود هر دندان اضافی الزاما به معنی کشیدن فوری آن نیست و تصمیم‌گیری به محل قرارگیری، اندازه، جهت رشد و تاثیر آن بر دندان‌های مجاور بستگی دارد. زمانی که دندان اضافی باعث کاهش فضای موجود، جابه‌جایی دندان‌های دیگر یا ایجاد مانع در مسیر رویش شود، خارج کردن آن می‌تواند به فراهم شدن شرایط مناسب‌تر برای رویش طبیعی کمک کند.
آماده‌سازی برای درمان های ارتودنسی
کشیدن دندان شیری کودک گاهی بخشی از برنامه درمان ارتودنسی کودکان در سنین پایین است. در بعضی کودکان، وجود یک یا چند دندان شیری می‌تواند فضای مورد نیاز برای حرکت دندان‌ها یا اصلاح مسیر رویش را محدود کند. در چنین شرایطی، ارتودنتیست ممکن است خارج کردن دندان مشخصی را به عنوان بخشی از برنامه درمان پیشنهاد کند.
این نوع کشیدن با کشیدن دندان به دلیل پوسیدگی یا عفونت تفاوت دارد؛ دندان ممکن است از نظر سلامت کاملا قابل‌قبول باشد اما موقعیت آن در برنامه ارتودنسی نیاز به مداخله داشته باشد. زمان‌بندی نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا خارج کردن زودهنگام یا دیرهنگام دندان می‌تواند بر فضای قوس دندانی و روند رویش دندان‌های دائمی اثر بگذارد.
آیا باید دندان شیری لق را کشید؟
کشیدن دندان شیری کودک در زمان لق شدن، همیشه لازم نیست و میزان لقی به تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست. بعضی دندان‌ها در روند طبیعی افتادن قرار دارند و لق شدن آن‌ها نشانه آماده شدن دندان برای جایگزینی است. در مقابل، ممکن است دندان به علت ضربه یا مشکل دیگری لق شده باشد و هنوز زمان طبیعی افتادنش نرسیده باشد.
درجه لقی نیز اهمیت دارد. دندانی که فقط کمی حرکت می‌کند و کودک با آن مشکلی ندارد، معمولا نیازی به کشیدن ندارد. اما زمانی که دندان بیش از حد لق شده باشد، هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن جابه‌جا شود، مرتب به بافت‌های اطراف آسیب بزند یا خطر جدا شدن و بلعیده شدن آن وجود داشته باشد، دندانپزشک ممکن است خارج کردن آن را توصیه کند. در دندان‌های آسیب‌دیده بر اثر ضربه نیز شدت جابه‌جایی و میزان خطر برای کودک در تصمیم‌گیری نقش دارد.
کشیدن دندان شیری کودک سه ساله
در سه سالگی، کشیدن دندان شیری کودک بیشتر در شرایطی مطرح می‌شود که دندان به دلیل پوسیدگی گسترده یا آسیب و شکستگی شدید دیگر قابل نگهداری نباشد. در این سن، فاصله زمانی قابل توجهی تا رویش بسیاری از دندان‌های دائمی باقی مانده است. بنابراین خارج کردن دندان فقط به معنای برطرف کردن مشکل فعلی نیست و باید برای حفظ فضای دندان از دست رفته نیز برنامه‌ریزی شود.
در چنین شرایطی، دندانپزشک پس از بررسی محل دندان، سن دندانی کودک و وضعیت دندان دائمی زیرین، درباره نیاز به فضا نگهدار تصمیم می‌گیرد. فضا نگهدار می‌تواند مانع جابه‌جایی دندان‌های مجاور به سمت محل خالی شود و فضای لازم برای رویش دندان دائمی را حفظ کند.
چرا کلینیک دندانپزشکی سپیتا را انتخاب کنیم؟
کشیدن دندان کودک پنج ساله
در پنج سالگی، دندان‌های شیری همچنان در معرض پوسیدگی و آسیب‌های ناشی از ضربه قرار دارند. با افزایش سن کودک، الگوی غذایی و دفعات مصرف مواد قندی ممکن است تغییر کند و دندان‌ها نیز برای مدت طولانی‌تری در معرض اسیدهای حاصل از فعالیت باکتری‌های دهان قرار بگیرند. بنابراین در کودکی که بهداشت دهان یا رژیم غذایی مناسبی ندارد، احتمال ایجاد پوسیدگی افزایش پیدا می‌کند.
از طرف دیگر، کودکان در این سن معمولا فعالیت بدنی و بازی بیشتری دارند و زمین خوردن یا برخورد هنگام بازی می‌تواند باعث شکستگی یا لق شدن دندان شود. البته افزایش سن به خودی خود به معنی نیاز بیشتر به کشیدن دندان نیست؛ مهم این است که آسیب یا پوسیدگی تا چه اندازه پیشرفته باشد و آیا میتوان دندان را با درمان مناسب حفظ کرد.
کشیدن دندان شیری جلو کودک
کشیدن دندان شیری کودک در ناحیه جلو نیازمند توجه بیشتری به شرایط پس از خارج شدن دندان است، زیرا دندان‌های قدامی در ظاهر لبخند و تلفظ برخی صداها نقش دارند. به همین دلیل، از دست رفتن زودهنگام یک دندان جلویی می‌تواند برای والدین و خود کودک از نظر ظاهری و عملکردی قابل توجه باشد.
با این حال، استفاده از فضانگهدار برای دندان‌های جلویی سخت‌تر از دندان‌های خلفی است.. در کودکان کم سن، طراحی وسیله‌ای که هم فضای لازم را حفظ کند و هم با همکاری کودک سازگار باشد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. با این حال در ناحیه قدامی دستگاه‌های خیلی خوبی وجود ندارند.
چه زمانی نباید دندان شیری را کشید؟
کشیدن دندان شیری کودک زمانی منطقی است که دلیل مشخصی برای خارج کردن آن وجود داشته باشد. در شرایط زیر معمولا ابتدا باید امکان حفظ دندان بررسی شود:
- وقتی دندان هنوز قابل ترمیم است: در صورت امکان بازگرداندن ساختار و عملکرد دندان با ترمیم یا درمان پالپ، حفظ دندان شیری معمولا نسبت به خارج کردن زودهنگام آن ارجح است. زیرا از دست رفتن زودرس می‌تواند باعث کاهش فضای مورد نیاز برای دندان دائمی شود.
- وقتی لقی دندان بخشی از روند طبیعی افتادن آن است: لق شدن تدریجی دندان در سن مناسب، معمولا بخشی از فرآیند طبیعی جایگزینی دندان‌های شیری است و به خودی خود نیاز به کشیدن ندارد.
- وقتی شرایط پزشکی کودک نیاز به بررسی بیشتر دارد: اختلالات انعقادی، بعضی بیماری‌های زمینه‌ای یا مصرف برخی داروها می‌تواند برنامه‌ریزی برای کشیدن را تغییر دهد. این شرایط به معنی ممنوعیت قطعی درمان نیست، اما ممکن است نیاز به هماهنگی با پزشک یا انجام اقدامات احتیاطی پیش از درمان داشته باشد.
مراحل کشیدن دندان شیری کودک
کشیدن دندان شیری کودک یک روند مشخص دارد، اما جزئیات آن با توجه به وضعیت دندان، سن کودک و میزان همکاری او تغییر می‌کند. مراحل معمول شامل موارد زیر است:
- معاینه و تشخیص: ابتدا دندانپزشک علت نیاز به کشیدن را بررسی می‌کند و وضعیت دندان‌های مجاور و دندان دائمی زیرین را در نظر می‌گیرد. اغلب رادیوگرافی برای بررسی موقعیت دندان دائمی، ریشه و میزان آسیب انجام می‌شود.
- توضیح روند درمان برای کودک: پیش از شروع کار، متناسب با سن کودک درباره مراحل درمان توضیح داده می‌شود تا ناشناخته بودن محیط و وسایل باعث اضطراب بیشتر نشود. در کودکان مضطرب، روش‌های کنترل رفتاری نیز می‌توانند بخشی از برنامه درمان باشند.
- بی‌حسی موضعی: ناحیه اطراف دندان با بی‌حسی موضعی بی‌حس می‌شود تا کودک هنگام خارج کردن دندان درد احساس نکند. ممکن است همچنان فشار یا حرکت دندان را متوجه شود.
- شل کردن و خارج کردن دندان: دندانپزشک با ابزارهایی مثل الواتور، دندان را به آرامی از بافت‌های نگهدارنده جدا و از دهان خارج می‌کند. در دندان‌های شیری باید هنگام کار به وضعیت دندان دائمی در حال تکامل و بافت‌های اطراف توجه ویژه شود.
- کنترل خونریزی: پس از خروج دندان، محل آن بررسی و با فشار مناسب گاز استریل، خونریزی کنترل می‌شود.
- ارائه توصیه‌های مراقبتی: در پایان، درباره تغذیه، رعایت بهداشت، فعالیت بدنی، کنترل خونریزی و علائمی که نیاز به مراجعه مجدد دارند، به والدین توضیح داده می‌شود.
هزینه کشیدن دندان شیری کودک
تعرفه کشیدن دندان شیری کودک رقم ثابتی برای همه کودکان ندارد و به شرایطی بستگی دارد که در معاینه مشخص می‌شود. نوع دندان، میزان تخریب، ساده یا پیچیده بودن کشیدن، درمان‌های تکمیلی و در برخی کودکان روش‌های کنترل اضطراب می‌توانند در هزینه دندانپزشکی کودکان موثر باشند. به همین دلیل، اعلام یک مبلغ واحد بدون بررسی شرایط دندان نمی‌تواند برآورد دقیقی ارائه دهد.
در کلینیک دندانپزشکی سپیتا نیز هزینه بر اساس طرح درمان و خدمات مورد نیاز کودک مشخص می‌شود. این مجموعه علاوه بر ارائه خدمات تخصصی دندانپزشکی، امکان استفاده از شرایط پرداخت نقدی و اقساطی را برای برخی خدمات فراهم کرده است؛ شرایط دقیق پرداخت با توجه به نوع درمان و طرح درمان تعیین می‌شود.
بیمه‌های طرف قرارداد و شرایط پرداخت
بیمه‌های طرف قرارداد
پرداخت اقساطی
کشیدن دندان شیری زودتر از زمان طبیعی چه عوارضی دارد؟
کشیدن دندان شیری کودک پیش از زمان طبیعی افتادن، در صورتی که بدون برنامه‌ریزی برای ادامه رشد دندان‌ها انجام شود، می‌تواند پیامدهایی برای نظم دندان‌ها ایجاد کند:
- از دست رفتن فضای دندان دائمی: پس از خارج شدن زودهنگام دندان، دندان‌های مجاور ممکن است به سمت فضای خالی حرکت کنند و فضای مورد نیاز برای دندان دائمی کاهش پیدا کند.
- اختلال در مسیر رویش دندان دائمی: کاهش فضا می‌تواند باعث شود دندان دائمی نتواند در موقعیت مطلوب خود رویش پیدا کند یا مسیر رویش آن تغییر کند.
- شلوغی و نامرتبی دندان‌ها: از دست رفتن طول قوس دندانی می‌تواند با افزایش احتمال شلوغی، چرخش دندان‌ها یا بعضی انواع ناهنجاری‌های رویشی همراه باشد.
- تغییر روابط بین دندان‌ها: جابه‌جایی دندان‌های مجاور می‌تواند رابطه دندان‌های بالا و پایین را نیز تحت تاثیر قرار دهد و در برخی کودکان زمینه مشکلات اکلوزالی را بیشتر کند.
- نوک زبانی حرف زدن کودک: در مواردی شاهد این هستیم که به دلیل زود از دست رفتن دندان شیری قدامی، کودک عادت کرده تا نوک زبانی حرف بزند.
بعد از کشیدن دندان کودک چه کنیم؟
مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان شیری کودک بیشتر با هدف محافظت از محل زخم، جلوگیری از خونریزی مجدد و کمک به ترمیم طبیعی انجام می‌شوند:
- تا برطرف شدن بی‌حسی مراقب باشید کودک چیزی را گاز نگیرد: لب، گونه و زبان کودک تا مدتی بی‌حس هستند و ممکن است کودک بدون اینکه متوجه شود آن‌ها را گاز بگیرد. تا برطرف شدن بی‌حسی، از خوراکی‌های داغ نیز استفاده نشود.
- غذاهای نرم و خنک انتخاب کنید: در ساعات ابتدایی، غذاهای نرم و با دمای مناسب برای کودک راحت‌تر هستند. بهتر است کودک با سمت مقابل محل کشیدن غذا را بجود.
- کودک محل کشیدن را دستکاری نکند: کودک نباید با انگشت، زبان یا هر وسیله دیگری محل زخم را لمس کند، زیرا این کار می‌تواند روند ترمیم را مختل کند و باعث خونریزی مجدد شود.
- در ساعات ابتدایی از تف کردن و شست‌وشوی شدید دهان خودداری کند: دستکاری شدید محل استخراج می‌تواند لخته تشکیل شده را جابه‌جا کند و خونریزی را افزایش دهد.
- خونریزی را با فشار کنترل کنید: مقدار کمی خونابه یا صورتی شدن بزاق در ساعات ابتدایی می‌تواند طبیعی باشد. در صورت خونریزی قابل مشاهده، یک گاز تمیز روی محل قرار دهید و از کودک بخواهید با فشار مناسب آن را گاز بگیرد.
- بهداشت دهان را ادامه دهید: دندان‌ها باید تمیز بمانند، اما محل کشیدن در روزهای ابتدایی نباید به شکل مستقیم و خشن دستکاری شود.
- داروی مسکن را فقط طبق دستور مصرف کنید: در صورت نیاز، مسکن مناسب کودک باید بر اساس سن، وزن و دستور دندانپزشک یا داروساز استفاده شود. از دادن دوز بیشتر یا دارویی که برای کودک تجویز نشده است خودداری کنید.
- علائم غیرطبیعی را جدی بگیرید: افزایش درد به جای کاهش آن، خونریزی مداوم، تب، تورم رو به افزایش یا ترشح غیرطبیعی از محل کشیدن نیازمند تماس با دندانپزشک و بررسی مجدد است.
عوارض کشیدن دندان شیری کودکان
کشیدن دندان شیری کودک معمولا یک درمان قابل کنترل است، اما مانند هر اقدام درمانی دیگری ممکن است با عوارض یا ناراحتی‌های موقتی همراه باشد:
- درد و ناراحتی موقت: کمی درد یا حساسیت پس از برطرف شدن بی‌حسی طبیعی است و معمولا طی چند روز کاهش پیدا می‌کند.
- عفونت محل کشیدن: در موارد محدودی ممکن است محل کشیدن دچار عفونت شود. افزایش درد و تورم، تب یا ترشح غیرطبیعی از علائمی هستند که نیاز به بررسی دارند.
- اضطراب و ترس از درمان‌های بعدی: اگر درمان زیر نظر متخصصین مجرب حوزه دندانپزشکی اطفال نباشد تجربه ناخوشایند دندانپزشکی می‌تواند روی نگرش کودک نسبت به مراجعه‌های بعدی اثر بگذارد؛ به همین دلیل مدیریت رفتاری و ایجاد تجربه مناسب در درمان کودکان اهمیت دارد.
- آسیب به جوانه دندان دائمی زیرین: در مواردی که کشیدن به صورت اصولی انجام نشده یا از وسایل نامناسب استفاده شود، احتمال آسیب به جوانه زیرین و حتی خارج شدن آن و یا باقی ماندن بخشی از ریشه یا نیاز به اقدام تکمیلی وجود دارد.
سوالات متداول کشیدن دندان شیری
آیا دندان شیری را میتوان کشید؟
بله. دندان شیری در شرایطی مانند پوسیدگی غیرقابل ترمیم، عفونت کنترل نشده، شکستگی شدید، برخی آسیب‌های تروماتیک یا باقی ماندن دندان و ایجاد اختلال در رویش دندان دائمی ممکن است نیاز به کشیدن داشته باشد.
آیا کشیدن دندان شیری همیشه ضروری است؟
خیر. بسیاری از دندان‌های شیری را میتوان با ترمیم یا درمان‌های پالپی تا زمان مناسب حفظ کرد. تصمیم برای کشیدن زمانی مطرح می‌شود که دندان قابلیت نگهداری مناسب نداشته باشد یا باقی ماندن آن برای سلامت دهان و روند رویش دندان‌های دائمی مشکل ایجاد کند.
آیا بعد از کشیدن دندان شیری به فضا نگهدارنده نیاز است؟
نه در همه موارد. نیاز به فضا نگهدار به نوع دندان از دست‌رفته، سن دندانی، میزان فضای موجود، وضعیت و مرحله رشد دندان دائمی و شرایط اکلوزال کودک بستگی دارد.
خونریزی بعد از کشیدن دندان شیری چقدر طبیعی است؟
مقدار کمی خونابه در ساعات ابتدایی طبیعی است و ممکن است تا حدود یک روز دیده شود. در صورت خونریزی واضح، گاز استریل یا گاز تمیز مرطوب روی محل قرار داده می‌شود و کودک باید با فشار مناسب آن را گاز بگیرد. چنانچه خونریزی با فشار مناسب متوقف نشود یا دوباره به شکل قابل توجهی شروع شود، باید با دندانپزشک تماس گرفت.
درد بعد از کشیدن دندان شیری تا چند روز طبیعی است؟
مقداری ناراحتی در یک تا چند روز اول می‌تواند طبیعی باشد و معمولا باید روند کاهشی داشته باشد. اغلب دندانپزشکان، درد خفیف را معمولا در حدود یک تا سه روز ابتدایی پیش‌بینی می‌کنند؛ شدت و مدت آن به نوع کشیدن و شرایط کودک بستگی دارد.
جمع بندی
کشیدن دندان شیری کودک زمانی ارزشمند است که با تشخیص درست و در زمان مناسب انجام شود. حفظ سلامت دندان‌های باقی‌مانده، توجه به فضای دندان دائمی و مراقبت صحیح پس از درمان، سه بخش مهمی هستند که نباید از کنار آن‌ها ساده گذشت. یک تصمیم دقیق در دوران دندان‌های شیری و انجام درمان در مراکزی همچون کلینیک دندانپزشکی سپیتا که دارای بخش تخصصی دندانپزشکی کودکان در تهرانسر است می‌تواند مسیر رویش دندان‌های دائمی را منظم‌تر نگه دارد و از ایجاد بعضی مشکلات قابل پیشگیری در سال‌های بعد جلوگیری کند. بنابراین، بهترین زمان و روش کشیدن را باید بر اساس شرایط واقعی دهان کودک و معاینه دندانپزشک مشخص کرد.
