مهمترین مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری بخش مهمی از روند بهبود کودک است و رعایت چند نکته ساده می‌تواند از خونریزی، درد، تحریک محل زخم و ایجاد ناراحتی‌های بعدی جلوگیری کند. بسیاری از والدین بعد از کشیدن دندان کودک نمی‌دانند تا چند ساعت باید مراقب محل دندان باشند، چه زمانی می‌توانند به کودک غذا بدهند، مسواک زدن و شست‌وشوی دهان را از چه موقع شروع کنند و چه فعالیت‌هایی برای او مناسب نیست. دانستن این نکات کمک می‌کند دوره بعد از کشیدن دندان با آرامش بیشتری طی شود و محل زخم فرصت کافی برای ترمیم داشته باشد.

در بخش تخصصی دندانپزشکی اطفال کلینیک دندانپزشکی سپیتا نیز هنگام کشیدن دندان شیری، نکات لازم برای مراقبت از کودک در خانه به والدین توضیح داده می‌شود تا بدانند در ساعات و روزهای بعد دقیقا چه کارهایی را انجام دهند و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی چه اقدامی داشته باشند. آگاهی از مراقبت های بعد از کشیدن دندان شیری به ویژه زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کودک درد یا ناراحتی خود را به خوبی بیان نمی‌کند و ممکن است با یک رفتار ساده مانند فعالیت شدید یا دستکاری محل زخم، روند بهبود را تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه، تمام نکات مهم از کنترل خونریزی و درد گرفته تا تغذیه، مسواک زدن، خواب و فعالیت کودک را بررسی می‌کنیم.

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری فقط به زمانی که کودک در مطب حضور دارد محدود نمی‌شود و چند ساعت اول در خانه نیز اهمیت زیادی دارد. بهتر است والدین در این مدت کودک را تنها نگذارند و رفتار او را زیر نظر داشته باشند. کودک ممکن است به دلیل باقی ماندن بی‌حسی، درد یا حس متفاوتی در دهان، محل دندان کشیده شده را با زبان یا دست لمس کند و حتی از روی کنجکاوی آن را بررسی کند. بهتر است اجازه چنین کاری به او داده نشود تا زخم تحریک نشود.

همچنین لازم است والدین در ساعات ابتدایی توجه کنند که خونریزی غیرعادی ایجاد نشده باشد و کودک از خوردن خوراکی‌های نامناسب یا انجام فعالیت شدید دور بماند. در این مدت قرار نیست مراقبت پیچیده‌ای انجام شود؛ بیشتر نکات به این مربوط است که محل زخم دستکاری نشود و شرایط مناسبی برای شکل‌گیری لخته خون و ترمیم بافت فراهم بماند.

جهت رزرو نوبت معاینه در کلینیک دندانپزشکی سپیتا، فرم زیر را تکمیل نمایید.

کنترل خونریزی بعد از کشیدن دندان شیری

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری، کنترل خونریزی در ساعات ابتدایی است. بعد از خارج شدن دندان، یک گاز استریل روی محل قرار داده می‌شود و کودک باید حداقل حدود نیم ساعت آن را با فشار مناسب بین دندان‌ها نگه دارد. والدین بهتر است در این مدت مراقب باشند کودک گاز را زودتر از زمان لازم بیرون نیاورد یا آن را با زبان جابه‌جا نکند.

بعد از برداشتن گاز، ممکن است کودک مرتب بگوید که مزه خون را در دهانش احساس می‌کند. وجود مقدار کمی خونابه یا احساس طعم خون در این مرحله طبیعی است و لزوما به معنی ادامه داشتن خونریزی شدید نیست. با این حال، خونریزی قابل توجه نباید برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. در صورت مشاهده دوباره خونریزی نسبتا زیاد، می‌توان یک گاز استریل تمیز روی محل قرار داد و دوباره از کودک خواست آن را با فشار مناسب نگه دارد. چنانچه گاز استریل در دسترس نباشد، یک چای کیسه‌ای تمیز که با آب مرطوب شده و آب اضافی آن گرفته شده است، می‌تواند به صورت موقت روی محل قرار بگیرد.

کنترل درد بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری شامل توجه به درد کودک نیز می‌شود. با وجود اینکه کشیدن بسیاری از دندان‌های شیری به راحتی انجام می‌شود، ممکن است کودک بعد از برطرف شدن اثر بی‌حسی، کمی درد یا ناراحتی در محل کشیدن دندان داشته باشد. میزان این درد به شرایط دندان، نحوه کشیدن و وضعیت بافت اطراف آن بستگی دارد.

در صورت نیاز، دندانپزشک برای کودک مسکن مناسب تجویز می‌کند. از آنجا که بسیاری از کودکان در مصرف قرص همکاری خوبی ندارند، دارو برای آنها در بسیاری از موارد به شکل شربت تجویز می‌شود تا مصرف آن راحت‌تر باشد. مقدار دارو نیز باید بر اساس تجویز دندانپزشک اطفال و شرایط کودک تعیین شود. برای کودکان با وزن کمتر از حدود ۲۷ کیلوگرم، دوز بسیاری از داروهای مسکن بر اساس وزن بدن محاسبه می‌شود.

کمپرس سرد بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری در روز اول می‌تواند با استفاده از کمپرس سرد کامل‌تر شود. سرما به کاهش جریان خون در بافت محل کمک می‌کند و می‌تواند میزان تورم، التهاب و تا حدی درد را کمتر کند. به همین دلیل بهتر است در همان روز اول، در صورت نیاز کمپرس سرد در خانه استفاده شود.

کمپرس نباید به شکل مستقیم و برای مدت طولانی روی پوست قرار بگیرد. می‌توان یک کمپرس سرد یا یخ پیچیده شده در پارچه را برای چند دقیقه روی گونه قرار داد و سپس مدتی به پوست استراحت داد. لازم نیست کودک تمام مدت کمپرس را روی صورت خود نگه دارد. بعضی کودکان با قرار گرفتن جسم سرد روی گونه همکاری نمی‌کنند و در این شرایط اصرار زیاد ضرورتی ندارد.

کمپرس گرم بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری در روزهای بعد ممکن است در شرایط خاص با کمپرس گرم همراه شود. از حدود روز سوم، در صورت وجود احساس گرفتگی یا ناراحتی خفیف در ناحیه دندان کشیده شده، می‌توان با نظر دندانپزشک از گرمای ملایم استفاده کرد. گرما می‌تواند به افزایش جریان خون در بافت و ایجاد احساس آرامش در ناحیه کمک کند.

با این حال، بعد از کشیدن دندان شیری معمولا نیاز زیادی به کمپرس گرم وجود ندارد. دندان‌های شیری در بسیاری از موارد با روندی ساده و بدون ایجاد آسیب قابل توجه به بافت اطراف خارج می‌شوند و در نتیجه التهاب شدید ایجاد نمی‌شود. بنابراین استفاده از کمپرس گرم باید بر اساس وضعیت کودک باشد و قرار نیست به عنوان یک اقدام ضروری برای همه کودکان انجام شود.

مسواک زدن بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری به معنی کنار گذاشتن کامل مسواک نیست و دندان‌های دیگر کودک همچنان باید تمیز شوند. در بسیاری از سنین، والدین هنگام مسواک زدن به کودک کمک می‌کنند.

می‌توان دندان‌های باقی‌مانده و سایر قسمت‌های دهان را با مسواک تمیز کرد، اما مسواک نباید مستقیما روی محل دندان کشیده شده حرکت کند. تماس پرقدرت مسواک با زخم می‌تواند بافت تشکیل شده روی آن را تحریک کند و احتمال خونریزی را افزایش دهد. بهتر است محل کشیدن دندان تا زمان ترمیم اولیه دستکاری نشود و بعد از بهبود آن، تمیز کردن این ناحیه نیز به روال معمول برگردد.

شست و شوی دهان بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری کودک در مواردی نیازمند توجه به نحوه شست‌وشوی دهان کودک است. در ساعات ابتدایی بهتر است از شست‌وشوی شدید محیط دهان پرهیز شود، زیرا کودک ممکن است آب را با شدت داخل دهان حرکت دهد یا با فشار از دهان خارج کند. این حرکت می‌تواند لخته تشکیل شده روی محل زخم را جابه‌جا کند و باعث شروع دوباره خونریزی شود.

به همین دلیل، شست‌وشوی دهان برای کودک نباید مانند یک برنامه معمول بهداشت دهان انجام شود. چنانچه دندانپزشک دهانشویه خاصی تجویز کرده باشد، باید طبق دستور او استفاده شود. در غیر این صورت، بهتر است در ساعات ابتدایی از تحریک محل کشیدن دندان جلوگیری شود و کودک نیز تشویق نشود که مرتب دهان خود را با آب بشوید یا محل زخم را با زبان بررسی کند.

خوابیدن کودک بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری هنگام خواب نیز نیاز به توجه دارد، اما در بیشتر کودکان به دلیل کم بودن خونریزی و التهاب، لازم نیست وضعیت خواب به شکل سختگیرانه‌ای کنترل شود. با این حال بهتر است سر کودک کمی بالاتر از بدن قرار بگیرد تا در ساعات خواب فشار و جریان خون در ناحیه صورت کمتر شود.

ممکن است والدین صبح هنگام مشاهده بالشت کودک، مقدار کمی لکه خون یا خونابه ببینند. این موضوع به تنهایی معمولا جای نگرانی ندارد و می‌تواند ناشی از مقدار کمی خونابه‌ای باشد که در طول خواب از محل زخم خارج شده است.

بازی و فعالیت کودک بعد از کشیدن دندان شیری

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری بهتر است در روز اول با کاهش فعالیت کودک همراه باشد. بسیاری از کودکان بعد از کشیدن دندان به دلیل احساس ناراحتی، خودشان تمایل زیادی به بازی ندارند. با این حال ممکن است بعد از مدتی احساس بهتری پیدا کنند و بخواهند به فعالیت‌های همیشگی خود برگردند.

بهتر است در همان روز اول فعالیت‌های پرتحرک، دویدن، پریدن و بازی‌های شدید محدود شود. افزایش فعالیت بدنی می‌تواند جریان خون را بیشتر کند و احتمال خونریزی از محل دندان کشیده شده را افزایش دهد. کودک می‌تواند استراحت کند و به فعالیت‌های آرامی بپردازد که نیاز به تحرک زیادی ندارند. معمولا با گذشت زمان و بهتر شدن حال کودک، محدودیت فعالیت نیز کمتر می‌شود.

بعد از کشیدن دندان شیری چه باید کرد؟

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری کودکان بیشتر از آنکه به انجام کارهای متعدد نیاز داشته باشد، به رعایت چند نکته ساده وابسته است. والدین باید در ساعات اول کنار کودک باشند، وضعیت خونریزی را بررسی کنند، اجازه دستکاری محل زخم را ندهند و تا زمانی که بی‌حسی از بین نرفته، مراقب باشند کودک به دلیل کاهش حس دهان به بافت‌های داخل دهان آسیب نزند.

همچنین بهتر است کودک در روز اول فعالیت شدید نداشته باشد و برای تمیز کردن دهان نیز محل کشیدن دندان تحریک نشود. مصرف دارو در صورت تجویز دندانپزشک، توجه به تغذیه و زیر نظر داشتن وضعیت کودک نیز از بخش‌های مهم مراقبت در خانه هستند. در واقع، بعد از کشیدن یک دندان شیری، والدین معمولا با مراقبت پیچیده‌ای روبه‌رو نیستند؛ مهم این است که همین نکات ساده با دقت رعایت شوند.

چند ساعت بعد از کشیدن دندان شیری می توان آب نمک غرغره کرد؟

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری با شست‌وشوی مکرر دهان کامل نمی‌شود و در مورد کودکان، استفاده از آب نمک حتی می‌تواند نیاز به دقت بیشتری داشته باشد. بهتر است در ساعات ابتدایی بعد از کشیدن دندان، کودک آب نمک را در دهان نچرخاند و غرغره نکند. کودکان ممکن است هنوز توانایی کنترل فشار خروج آب از دهان را مانند بزرگسالان نداشته باشند و همین کار می‌تواند محل زخم را تحریک کند.

در صورت نیاز، از روز بعد می‌توان درباره استفاده از آب نمک رقیق با دندانپزشک مشورت کرد. حتی در این زمان نیز کودک نباید آب را با فشار در دهان حرکت دهد یا با شدت بیرون بریزد. برای کودکی که نمی‌تواند این کار را به شکل آرام و کنترل شده انجام دهد، معمولا بهتر است از انجام آن صرف نظر شود، مگر اینکه دندانپزشک به دلیل شرایط خاص کودک توصیه دیگری داشته باشد.

بعد از کشیدن دندان شیری چه بخوریم؟

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری از نظر تغذیه کودک نیز باید مورد توجه قرار بگیرد. در ساعات ابتدایی بهتر است خوراکی‌هایی انتخاب شوند که جویدن زیادی لازم نداشته باشند و کودک بتواند آنها را بدون فشار به محل دندان مصرف کند. غذاهای نرم و خنک یا ولرم معمولا انتخاب مناسب‌تری هستند؛ مانند ماست، پوره سیب‌زمینی، فرنی، سوپ ولرم و غذاهای نرم مشابه.

مهم است کودک غذا را بیشتر با سمت مقابل محل کشیدن دندان بجود تا فشار مستقیمی به زخم وارد نشود. همچنین تا زمانی که اثر بی‌حسی به طور کامل از بین نرفته، باید مراقب بود کودک هنگام خوردن غذا زبان، لب یا داخل گونه خود را گاز نگیرد. پس از برطرف شدن بی‌حسی و بهتر شدن شرایط دهان، می‌توان به تدریج رژیم غذایی معمول کودک را از سر گرفت.

چه غذاهایی بعد از کشیدن دندان شیری ممنوع هستند؟

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری ایجاب می‌کند بعضی خوراکی‌ها در ساعات ابتدایی کنار گذاشته شوند. تا زمانی که بی‌حسی کاملا از بین نرفته است، نباید غذای خیلی داغ به کودک داده شود، چون ممکن است بدون اینکه متوجه حرارت شود، دهان خود را دچار سوختگی کند.

غذاهای خیلی سفت نیز انتخاب مناسبی نیستند. خوراکی‌هایی مانند آجیل، چیپس و مواد غذایی سفت ممکن است هنگام جویدن به ذرات کوچک و گاهی تیز تبدیل شوند. این ذرات با محل دندان کشیده شده تماس پیدا کنند و باعث ناراحتی یا تحریک زخم شوند. خوراکی‌های خیلی چسبنده نیز بهتر است در ساعات ابتدایی مصرف نشوند تا به محل زخم نچسبند و کودک را به دستکاری آن وادار نکنند.

چند ساعت بعد از کشیدن دندان شیری قرص بخوریم؟

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری در مورد مصرف مسکن به زمان شروع درد نیز توجه دارد. در صورتی که دندانپزشک برای کودک مسکن تجویز کرده باشد، بهتر است نخستین نوبت دارو را طبق دستور او در همان زمان توصیه شده مصرف کنید و منتظر شدید شدن درد نمانید. معمولا این کار می‌تواند زمانی مناسب باشد که هنوز اثر بی‌حسی باقی مانده است.

دلیل این موضوع این است که ممکن است اثر دارو مدتی طول بکشد تا شروع شود و در همین فاصله، بی‌حسی دندان و لثه از بین برود و ناراحتی کودک بیشتر شود. البته نوع دارو، مقدار مصرف و فاصله بین نوبت‌ها باید دقیقا مطابق دستور دندانپزشک باشد.

آیا بعد از کشیدن دندان شیری آنتی بیوتیک لازم است؟

بعد از کشیدن دندان شیری معمولا نیازی به مصرف آنتی‌بیوتیک وجود ندارد. خود کشیدن دندان به تنهایی به معنی نیاز به آنتی‌بیوتیک نیست و در صورتی که دندان بدون عفونت شدید خارج شده باشد، معمولا داروی آنتی‌بیوتیک برای کودک تجویز نمی‌شود. مصرف بی‌دلیل این داروها می‌تواند باعث عوارض دارویی شود و نباید تنها برای پیشگیری و بدون تشخیص دندانپزشک به کودک داده شود.

شرایط زمانی متفاوت می‌شود که دندان پیش از کشیدن دچار عفونت قابل توجه بوده باشد یا عفونت به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کرده باشد. در چنین شرایطی ممکن است دندانپزشک تشخیص دهد که بعد از خارج کردن دندان نیز درمان دارویی ادامه پیدا کند. نوع آنتی‌بیوتیک، مقدار مصرف و طول دوره درمان باید بر اساس وضعیت کودک تعیین شود.

چه زمانی بعد از کشیدن دندان شیری باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟

بیشتر کودکان بعد از کشیدن دندان شیری بدون مشکل خاصی دوره ترمیم را پشت سر می‌گذارند، اما بعضی نشانه‌ها نیاز به بررسی دندانپزشک کودکان دارند. خونریزی قابل توجهی که با فشار مناسب روی محل متوقف نمی‌شود، درد شدید یا دردی که به جای بهتر شدن افزایش پیدا می‌کند، تورم قابل توجه، تب، ترشح چرکی یا بوی ناخوشایند مداوم از محل کشیدن دندان از مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

همچنین اگر کودک بعد از برطرف شدن بی‌حسی همچنان درد غیرعادی داشته باشد، نتواند به دلیل ناراحتی غذا و مایعات مصرف کند یا وضعیت عمومی او تغییر محسوسی پیدا کند، بهتر است با دندانپزشک تماس گرفته شود. روند مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری، توجه به تغییرات وضعیت کودک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا والدین معمولا بهتر از هر فرد دیگری می‌توانند متوجه شوند که حال کودک با وضعیت معمول او تفاوت پیدا کرده است. در صورت مشاهده نشانه‌های نگران‌کننده، معاینه دندانپزشکی می‌تواند علت مشکل را مشخص کند و از طولانی شدن آن جلوگیری شود.

🔔 در کلینیک دندانپزشکی سپیتا، با خدمات تخصصی دندانپزشکی کودکان با بیهوشی و درمان پوسیدگی دندان کودکان در کنار شما هستیم تا لبخندی سالم و زیبا را به فرزندتان هدیه دهیم.

سوالات متداول مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری

آیا کودک بعد از کشیدن دندان شیری می تواند پستانک یا شیشه شیر استفاده کند؟

بهتر است در ساعات ابتدایی بعد از کشیدن دندان، استفاده از پستانک و شیشه شیر تا حد امکان محدود شود. مکیدن می‌تواند فشار داخل دهان را تغییر دهد و در بعضی شرایط باعث تحریک محل زخم یا خونریزی دوباره شود. هرچند اغلب کودکان در سنین بالای 2 سال پستانک و شیشه شیر را کنار می‌گذارند. با این حال برخی همچنان عادت به استفاده از این چنین وسایلی دارند.

آیا خونریزی بعد از کشیدن دندان شیری طبیعی است؟

بله، مقدار کمی خونریزی یا خونابه بعد از کشیدن دندان شیری طبیعی است. ممکن است کودک در ساعات ابتدایی طعم خون را احساس کند یا مقدار کمی خون در بزاق او دیده شود. این حالت با خونریزی شدید و مداوم تفاوت دارد و معمولا با گذشت زمان کمتر می‌شود.

درد بعد از کشیدن دندان شیری چند روز طول می کشد؟

درد بعد از کشیدن دندان شیری معمولا خفیف است و در بسیاری از کودکان طی یک تا دو روز کاهش پیدا می‌کند. ممکن است کودک در همان روز اول، به خصوص پس از از بین رفتن بی‌حسی، حساسیت یا ناراحتی بیشتری داشته باشد و سپس وضعیت او به تدریج بهتر شود.

جمع بندی

مراقبت بعد از کشیدن دندان شیری بیشتر از هر چیز به این دلیل که فرصت کافی برای ترمیم طبیعی لثه و بافت اطراف آن فراهم شود. کودک ممکن است خیلی زود احساس کند که اتفاق خاصی در دهانش نیفتاده است، اما محل کشیدن دندان هنوز در حال ترمیم است و بهتر است برای مدتی از دستکاری یا فشار غیرضروری دور بماند. والدین با توجه به وضعیت کودک، می‌توانند شرایطی آرام برای او فراهم کنند تا این دوره بدون دردسر سپری شود. توجه به رفتار کودک، رعایت توصیه‌های دندانپزشک و شناخت نشانه‌هایی که نیاز به بررسی دارند، کمک می‌کند یک اقدام ساده دندانپزشکی به تجربه‌ای سخت برای کودک تبدیل نشود.

در کلینیک سپیتا با برخورداری از بخش تخصصی دندانپزشکی اطفال و کودکان ضمن ارائه تمامی درمان های تخصصی دندانپزشکی اطفال، درمان دندان‌های کودکان تنها به خارج کردن دندان محدود نمی شود و والدین درباره نحوه مراقبت از کودک در خانه نیز راهنمایی لازم را دریافت می کنند. این توضیحات کمک می‌کند خانواده بداند بعد از پایان درمان چه نکاتی را جدی بگیرد و در چه شرایطی دوباره با دندانپزشک در ارتباط باشد.