عفونت دندان کودکان از مشکلاتی است که ممکن است در ابتدا با یک درد یا حساسیت ساده شروع شود، اما در صورت بی‌توجهی می‌تواند به بافت‌های اطراف دندان و لثه گسترش پیدا کند. این مشکل در دندان‌های شیری نیز اهمیت زیادی دارد و عفونت دندان شیری تنها به معنای آسیب دیدن یک دندان موقت نیست؛ بلکه در برخی شرایط می‌تواند روند رویش دندان دائمی زیر آن را هم تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، شناخت علائم عفونت و مراجعه به‌موقع برای تشخیص و درمان، اهمیت زیادی دارد.
در کلینیک سپیتا، بررسی مشکلات دندان کودکان با توجه به شرایط سنی و وضعیت دندان‌های هر کودک انجام میشود. بهره‌مندی از تجهیزات و امکانات مناسب برای درمان‌های دندانپزشکی کودکان، در کنار حضور متخصصان، به فراهم شدن شرایطی کمک می‌کند که روند تشخیص و درمان با دقت بیشتری انجام شود.
در ادامه این مقاله، علائم و علت‌های عفونت دندان شیری کودکان، روش‌های تشخیص و درمان، انواع آبسه، داروهای مورد استفاده و راه‌های پیشگیری از این مشکل را بررسی می‌کنیم.
عفونت دندان کودکان
عفونت دندان کودکان معمولا زمانی شکل می‌گیرد که پوسیدگی دندان پیشرفت کرده و از لایه‌های سطحی عبور کند و به بافت پالپ برسد. پالپ همان بخش داخلی دندان است که عصب و عروق خونی در آن قرار دارند. با ورود باکتری‌ها به این قسمت، التهاب و عفونت ایجاد میشود و در ادامه ممکن است عفونت از داخل دندان به ناحیه اطراف ریشه راه پیدا کند. این روند در دندان‌های شیری می‌تواند نسبتا سریع اتفاق بیفتد، به همین دلیل پوسیدگی عمیق در کودک نباید صرفا به دلیل موقتی بودن دندان نادیده گرفته شود.
شدت عفونت همیشه با میزان درد کودک یکسان نیست. گاهی دندان در مراحل اولیه عفونت درد قابل توجهی ایجاد نمی‌کند، اما در اطراف آن التهاب یا آبسه شکل گرفته است. به همین دلیل، مشاهده علائمی مانند تورم لثه، تغییر رنگ دندان یا ایجاد برجستگی در کنار آن نیاز به بررسی دندانپزشک دارد.
جهت رزرو نوبت معاینه، فرم زیر را تکمیل نمایید.
علائم عفونت دندان شیری چیست؟
علائم عفونت دندان کودکان می‌توانند از یک کودک به کودک دیگر متفاوت باشند:
- دندان درد: درد ممکن است خودبه‌خود ایجاد شود، هنگام خوردن غذا بیشتر شود یا به خصوص در شب کودک را از خواب بیدار کند.
- تورم لثه: التهاب و برجسته شدن لثه در اطراف یک دندان، به ویژه زمانی که همراه با درد یا حساسیت باشد، می‌تواند نشانه گسترش عفونت به بافت‌های اطراف باشد.
- آبسه روی لثه: گاهی یک برجستگی کوچک در کنار دندان دیده میشود که ممکن است محل تجمع چرک باشد. این علامت معمولا نشان می‌دهد عفونت از داخل دندان به بافت اطراف راه پیدا کرده است.
- خروج چرک از لثه: در صورت باز شدن مسیر تخلیه عفونت، ممکن است چرک از کنار دندان خارج شود. کاهش درد پس از خروج چرک به معنای برطرف شدن علت اصلی عفونت نیست.
- حساسیت و درد هنگام جویدن: ممکن است کودک هنگام غذا خوردن از یک سمت دهان استفاده نکند یا نسبت به فشار روی یک دندان واکنش نشان دهد.
- بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند: وجود عفونت و ترشحات چرکی در دهان گاهی باعث بوی نامطبوع یا احساس طعم بد میشود.
- تب و بی‌حالی: در عفونت‌های گسترده‌تر ممکن است کودک تب کند یا دچار بی‌حالی و کاهش انرژی شود. وجود تب همراه با تورم صورت اهمیت بیشتری دارد و نباید به تاخیر در مراجعه منجر شود.
- تورم صورت یا گونه: گسترش عفونت از دندان به بافت‌های اطراف می‌تواند باعث تورم گونه، لب یا نواحی اطراف فک شود.
- مشکل در باز کردن دهان، بلع یا تنفس: این علائم می‌توانند نشان‌دهنده گسترش جدی‌تر عفونت باشند و در چنین شرایطی مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.
چرا دندان کودک دچار عفونت میشود؟
عفونت دندان کودکان معمولا نتیجه ورود باکتری‌ها به بخش‌های داخلی دندان است، اما عوامل مختلفی می‌توانند زمینه رسیدن پوسیدگی یا آلودگی به پالپ را فراهم کنند. مهم‌ترین علت‌ها عبارت‌اند از:
- پوسیدگی عمیق دندان: شایع‌ترین علت، پیشرفت پوسیدگی تا نزدیکی یا داخل پالپ است. هرچه درمان پوسیدگی دندان کودک بیشتر به تاخیر بیفتد، احتمال گسترش پوسیدگی و آسیب به بافت داخلی دندان افزایش می‌یابد.
- بی‌توجه ماندن پوسیدگی‌های اولیه: پوسیدگی‌های کوچک ممکن است در ابتدا بدون درد باشند، اما در صورت درمان نشدن به لایه‌های عمیق‌تر نفوذ می‌کنند و در نهایت می‌توانند باعث عفونت شوند.
- ضربه به دندان: زمین خوردن، برخورد جسم سخت یا آسیب‌های ورزشی ممکن است به پالپ دندان آسیب بزند. در بعضی موارد این آسیب به مرور باعث از بین رفتن پالپ و ایجاد عفونت میشود.
- شکستگی یا ترک دندان: شکستگی‌هایی که راهی به سمت قسمت‌های داخلی دندان ایجاد می‌کنند، امکان ورود باکتری‌ها را افزایش می‌دهند.
- ترمیم نامناسب یا آسیب‌دیده: پرکردگی شکسته، نشت ترمیم دندان یا آسیب مجدد به دندانی که قبلا درمان شده است، می‌تواند شرایط را برای ورود باکتری و عفونت فراهم کند.
- بهداشت نامناسب دهان و دندان: باقی ماندن پلاک و مواد غذایی روی دندان‌ها محیط مناسبی برای فعالیت باکتری‌های عامل پوسیدگی ایجاد می‌کند و احتمال پیشرفت پوسیدگی را افزایش می‌دهد.
- مشکلات لثه و بافت‌های اطراف دندان: گاهی منش التهاب و عفونت در خود پالپ نیست و عفونت از بافت لثه یا اطراف دندان شروع میشود.
- وجود جسم خارجی در لثه: گیر کردن موادی مانند تکه‌های غذا یا اجسام خارجی بین لثه و دندان می‌تواند باعث التهاب موضعی و در برخی موارد ایجاد آبسه لثه‌ای شود.
عفونت دندان کودکان خطرناک است؟
بله، عفونت درمان نشده دندان کودک می‌تواند خطرناک باشد؛ البته شدت عارضه به محل عفونت، میزان گسترش آن و شرایط عمومی کودک بستگی دارد. یکی از دلایل مهم برای درمان به موقع، نزدیکی ریشه دندان‌های شیری به جوانه دندان دائمی است. عفونت شدید در اطراف ریشه دندان شیری می‌تواند به بافت‌های اطراف و فولیکول دندان دائمی آسیب برساند و در برخی موارد روی روند تشکیل یا رویش دندان دائمی اثر بگذارد.
از طرف دیگر، عفونت ممکن است از محدوده دندان و استخوان اطراف آن فراتر برود و وارد فضاهای بافتی صورت و گردن شود. در موارد شدید و البته بسیار نادر، تورم ناشی از گسترش عفونت می‌تواند فضاهای مرتبط با راه هوایی یا بلع را درگیر کند. چنین وضعیتی ممکن است تنفس یا بلع را مختل کند و یک اورژانس پزشکی محسوب میشود. بنابراین تورم قابل توجه صورت یا گردن، تب شدید، بی‌حالی، مشکل در بلع یا تنفس از علائمی هستند که نباید منتظر ماند تا خودبه‌خود برطرف شوند.
تشخیص عفونت دندان کودکان
تشخیص عفونت دندان کودک باید توسط دندانپزشک کودکان انجام شود، زیرا علائم ظاهری به تنهایی همیشه مشخص نمی‌کنند که عفونت از کدام قسمت دندان شروع شده یا تا چه اندازه گسترش پیدا کرده است. دندانپزشک ابتدا درباره علائمی مانند درد، زمان شروع آن، تورم، تب، سابقه ضربه و وضعیت غذا خوردن کودک سوال می‌کند و سپس معاینه کامل دهان و دندان را انجام می‌دهد.
در معاینه، وضعیت پوسیدگی، لثه، وجود آبسه، حساسیت دندان و نشانه‌های التهاب اطراف آن بررسی میشود. در صورت نیاز نیز تصویربرداری رادیوگرافی می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری درباره وضعیت ریشه، استخوان اطراف دندان و نزدیکی عفونت به جوانه دندان دائمی در اختیار دندانپزشک قرار دهد. مجموعه این بررسی‌ها مشخص می‌کند که دندان قابل حفظ است یا به درمان دیگری نیاز دارد.
درمان عفونت دندان کودکان
درمان عفونت دندان کودکان به محل عفونت، میزان آسیب دندان و امکان حفظ آن بستگی دارد. هدف اصلی این است که منبع عفونت از بین برود و در عین حال، تا حد امکان دندان شیری تا زمان طبیعی افتادن آن حفظ شود. بنابراین برای همه کودکان نمی‌توان یک روش درمانی یکسان در نظر گرفت:
درمان پالپ دندان شیری
درمان پالپ یکی از روش‌هایی است که در بسیاری از موارد می‌تواند برای عفونت دندان شیری کودکان، بدون خارج کردن خود دندان، مورد استفاده قرار گیرد. در این روش، بافت پالپ آسیب‌دیده یا عفونی از داخل دندان برداشته میشود، کانال‌ها پاک‌سازی و آماده می‌شوند و سپس دندان با مواد مناسب ترمیم میشود.
انتخاب نوع درمان پالپ به این بستگی دارد که التهاب و عفونت تا چه اندازه پیشرفت کرده و کدام قسمت پالپ درگیر شده است. به همین دلیل بسته به شرایط دندان از پالپوتومی یا پالپکتومی استفاده میشود.
کشیدن دندان شیری
در عفونت دندان کودکان، همیشه امکان حفظ دندان با درمان پالپ وجود ندارد. گاهی عفونت به اندازه‌ای پیشرفت کرده که ساختار دندان به شدت تخریب شده یا ضایعه‌ای در اطراف ریشه ایجاد شده است. در چنین شرایطی ممکن است درمان پالپ نتواند دندان را به شکل قابل پیش‌بینی حفظ کند.
همچنین در بعضی موارد ریشه دندان شیری به دلیل روند تحلیل طبیعی یا آسیب ناشی از عفونت، شرایط مناسبی برای نگهداری ندارد. در این وضعیت، دندانپزشک ممکن است کشیدن دندان را برای حذف منبع عفونت توصیه کند. پس از کشیدن نیز بسته به سن کودک، زمان باقی‌مانده تا رویش دندان دائمی و وضعیت فضای دندانی، درباره نیاز به اقدامات بعدی مانند حفظ فضا تصمیم‌گیری میشود.
انواع آبسه دندان کودک
عفونت دندان کودکان می‌تواند به شکل آبسه در اطراف دندان یا بافت‌های لثه‌ای ظاهر شود. آبسه در واقع تجمع چرک در یک فضای محدود است و منشا آن در تعیین روش درمان اهمیت دارد. دو حالت مهم آن عبارت‌اند از:
آبسه پری‌اپیکال: این نوع آبسه در اطراف انتهای ریشه دندان ایجاد میشود و معمولا با عفونت پالپ ارتباط دارد. پوسیدگی عمیق یا آسیب شدید پالپ می‌تواند باعث شود عفونت از داخل کانال ریشه به بافت‌های اطراف انتهای ریشه گسترش پیدا کند. تورم یا برجستگی لثه در نزدیکی یک دندان پوسیده می‌تواند با این نوع آبسه دیده شود.
آبسه لثه‌ای: این آبسه در بافت لثه شکل می‌گیرد و لزوما منشا آن عفونت پالپ دندان نیست. گیر کردن جسم خارجی مانند تکه‌ای از ماده غذایی یا جسمی در بافت لثه می‌تواند باعث التهاب و ایجاد آبسه موضعی شود. در این حالت، بررسی دقیق محل آبسه برای پیدا کردن عامل ایجادکننده اهمیت دارد.
درمان عفونت دندان کودکان در خانه
عفونت دندان را نمی‌توان با روش‌های خانگی درمان کرد. ممکن است بعضی اقدامات موقتا درد یا ناراحتی کودک را کمتر کنند، اما این کارها منبع عفونت را از بین نمی‌برند. وقتی باکتری‌ها به بافت داخلی دندان یا اطراف ریشه رسیده باشند، برای برطرف شدن مشکل باید علت اصلی توسط دندانپزشک درمان شود.
به همین دلیل، استفاده از روش‌هایی مانند گذاشتن مواد مختلف روی دندان، مصرف خودسرانه دارو یا تلاش برای تخلیه آبسه نباید جای درمان دندانپزشکی را بگیرد. حتی ممکن است درد برای مدتی کاهش پیدا کند و والدین تصور کنند عفونت برطرف شده است، در حالی که عفونت همچنان در بافت‌های عمقی وجود دارد و دوباره تشدید میشود.
ترکاندن آبسه دندان کودکان
در بعضی موارد ممکن است آبسه خودبه‌خود باز شود و چرک آن تخلیه شود. این اتفاق می‌تواند فشار و درد ناشی از تجمع چرک را کاهش دهد، اما به معنی درمان شدن علت عفونت نیست و همچنان باید دندان کودک توسط دندانپزشک بررسی شود.
در مقابل، نباید در خانه برای ترکاندن آبسه از سوزن یا وسایل نوک تیز استفاده کرد. این کار علاوه بر اینکه می‌تواند برای کودک بسیار دردناک و ترسناک باشد و تجربه ناخوشایندی از ادامه درمان دندانپزشکی ایجاد کند، در صورت استفاده از وسیله غیراستریل می‌تواند با ورود آلودگی‌های جدید، التهاب و عفونت را تشدید کند. به علاوه به دلیل عدم آگاهی والدین از آناتومی اعصاب و عروق، انجام آن می‌تواند بسیار خطرناک باشد. تخلیه آبسه، در صورت نیاز، باید در شرایط مناسب و توسط دندانپزشک انجام شود تا هم منبع عفونت بررسی شود و هم درمان اصلی به تعویق نیفتد.
عفونت ریشه دندان شیری
عفونت ریشه دندان شیری معمولا زمانی ایجاد میشود که آلودگی از داخل پالپ عبور کرده و از انتهای ریشه به بافت‌های اطراف راه پیدا کند. در دندان‌های شیری، شکل و وضعیت ریشه‌ها با دندان‌های دائمی متفاوت است و به خصوص در دوره نزدیک شدن به زمان افتادن دندان، تحلیل ریشه نیز در حال انجام است. در چنین شرایطی، مسیر ارتباطی انتهای ریشه با بافت‌های اطراف می‌تواند امکان انتشار عفونت را فراهم کند.
به همین دلیل، ممکن است عفونتی که ابتدا داخل دندان قرار داشته، به ناحیه اطراف ریشه برسد و باعث التهاب استخوان و بافت‌های مجاور شود. این گسترش می‌تواند خود را به شکل آبسه، تورم لثه یا ضایعه اطراف ریشه نشان دهد.
برای عفونت دندان کودکان چه دارویی خوبه؟
برای عفونت دندان کودکان نمی‌توان یک داروی ثابت را برای همه کودکان مناسب دانست. نوع دارو، مقدار مصرف و حتی ضرورت استفاده از آنتی‌بیوتیک به شرایط کودک، شدت علائم، محل عفونت و وضعیت عمومی او بستگی دارد. بنابراین بهتر است دارو بدون معاینه و تجویز دندانپزشک مصرف نشود.
برای کنترل درد، دندانپزشک می‌تواند بر اساس شدت درد، سن و وزن کودک، مسکن مناسب را با مقدار مصرف مشخص توصیه کند. تقریبا در تمامی عفونت‌های دندانی نیز آنتی‌بیوتیک مورد نیاز است؛ به خصوص زمانی که عفونت از محدوده موضعی دندان فراتر رفته و علائمی مانند تورم منتشر، تب یا درگیری بافت‌های اطراف ایجاد شده باشد. با این حال، آنتی‌بیوتیک جای درمان خود دندان را نمی‌گیرد و در صورت وجود منبع عفونت، باید علت اصلی نیز برطرف شود.
بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت دندان کودکان
بهترین آنتی‌بیوتیک برای عفونت دندان کودکان بر اساس نام یک داروی ثابت تعیین نمی‌شود. دندانپزشک با توجه به شدت عفونت، علائم همراه، محل درگیری و وزن کودک درباره نوع دارو و مقدار مصرف آن تصمیم می‌گیرد. همچنین سابقه حساسیت دارویی و شرایط پزشکی کودک می‌تواند در انتخاب آنتی‌بیوتیک تاثیر داشته باشد.
در اغلب موارد آنتی بیوتیک‌های خوراکی گزینه مناسبی است. در عفونت‌های شدید، به خصوص زمانی که تورم قابل توجه یا علائم سیستمیک وجود داشته باشد، ممکن است درمان‌های بیمارستانی و آنتی‌بیوتیک تزریقی نیز مطرح شود. بنابراین انتخاب دارو باید بعد از ارزیابی وضعیت کودک انجام شود و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک توصیه نمی‌شود.
شربت مترونیدازول برای عفونت دندان کودکان
مترونیدازول یکی از داروهایی است که در برخی عفونت‌های دندانی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و به خصوص بر بسیاری از باکتری‌های بی‌هوازی اثر دارد. با این حال، تجویز آن برای کودک به این معنا نیست که هر عفونت دندانی به مترونیدازول نیاز دارد.
در بسیاری شرایط، دندانپزشک ممکن است مترونیدازول را در کنار یک آنتی‌بیوتیک دیگر مانند آموکسی‌سیلین تجویز کند تا پوشش مناسب‌تری در برابر گروه‌های مختلف باکتریایی ایجاد شود.
آموکسی سیلین برای عفونت دندان شیری
آموکسی‌سیلین یکی از آنتی‌بیوتیک‌هایی است که در درمان بسیاری عفونت‌های با منشا دندانی در کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد و بر طیفی از باکتری‌های شایع این عفونت‌ها اثر دارد. با این حال، انتخاب آن باید بر اساس تشخیص دندانپزشک انجام شود و نمی‌توان برای هر دندان شیری عفونی، یک مقدار مصرف ثابت در نظر گرفت.
در بسیاری عفونت‌ها ممکن است دندانپزشک بر اساس شرایط بیمار، پوشش دارویی دیگری را نیز در نظر بگیرد. مثلا ترکیب آموکسی‌سیلین با مترونیدازول در اکثر شرایط انجام میشود. با این حال این ترکیب برای تمام بیماران تجویز نمی‌شود.
تفاوت عفونت دندان با پوسیدگی ساده در کودکان
پوسیدگی ساده و عفونت دندان دو مرحله یکسان از یک مشکل نیستند. در پوسیدگی، بافت سخت دندان مانند مینا و عاج تحت تاثیر فعالیت باکتری‌ها تخریب میشود، اما تا زمانی که پالپ دندان درگیر نشده باشد، عفونت به بافت‌های داخلی و اطراف ریشه گسترش پیدا نکرده است.
با عمیق‌تر شدن پوسیدگی، ممکن است باکتری‌ها به پالپ برسند و باعث التهاب شدید، آسیب برگشت‌ناپذیر یا مرگ پالپ شوند. از این مرحله به بعد، مسئله دیگر صرفا یک حفره پوسیده روی دندان نیست؛ چون فرآیند بیماری می‌تواند از فضای داخلی دندان عبور کند و به ناحیه اطراف ریشه برسد. به همین دلیل، یک دندان ممکن است مدت‌ها فقط پوسیده باشد اما پس از درگیری پالپ، با مشکلاتی مانند درد، آبسه یا ضایعه اطراف ریشه مواجه شود.
چگونه از عفونت دندان کودکان پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از عفونت دندان بیشتر از آنکه به یک اقدام خاص وابسته باشد، به کنترل پوسیدگی و رسیدگی منظم به سلامت دهان کودک مربوط است. مهم‌ترین کارهایی که می‌توانند احتمال رسیدن پوسیدگی به پالپ و ایجاد عفونت را کاهش دهند عبارت‌اند از:
- مسواک زدن منظم: تمیز کردن دندان‌ها با خمیردندان فلورایددار متناسب با سن کودک، به کاهش پلاک و کنترل پوسیدگی کمک می‌کند.
- کم کردن مصرف خوراکی‌های شیرین: تکرار مداوم مصرف شیرینی، نوشیدنی‌های شیرین و خوراکی‌های چسبنده فرصت بیشتری برای فعالیت باکتری‌های پوسیدگی‌زا ایجاد می‌کند. کاهش دفعات مصرف این مواد اهمیت زیادی دارد.
- رسیدگی زودهنگام به پوسیدگی: نباید منتظر ماند تا دندان کودک درد بگیرد. پوسیدگی‌های اولیه با مراجعه زودتر، معمولا قبل از رسیدن به مراحل عمیق‌تر قابل مدیریت هستند.
- معاینه‌های دوره‌ای دندانپزشکی: معاینه منظم باعث میشود پوسیدگی‌ها و سایر مشکلات دهان در مراحل ابتدایی شناسایی شوند و پیش از رسیدن به پالپ تحت درمان قرار گیرند.
- فلورایدتراپی در موارد لازم: دندانپزشک با توجه به میزان خطر پوسیدگی کودک می‌تواند فلورایدتراپی حرفه‌ای را در برنامه مراقبتی او قرار دهد.
- فیشور سیلانت برای دندان‌های مستعد پوسیدگی: شیارهای عمیق سطح جونده دندان‌های خلفی محل مناسبی برای گیر کردن پلاک و مواد غذایی هستند. در کودکان واجد شرایط، فیشور سیلانت دندان کودکان می‌تواند به محافظت از این نواحی کمک کند.
هزینه درمان عفونت دندان کودکان
هزینه درمان عفونت دندان کودکان به نوع درمان مورد نیاز بستگی دارد و برای همه کودکان یکسان نیست. تعداد دندان‌های درگیر، شدت تخریب، نیاز به درمان پالپ یا کشیدن دندان، نوع ترمیم و اقدامات تکمیلی، همگی می‌توانند هزینه نهایی را تغییر دهند. به همین دلیل، برآورد دقیق هزینه غالبا پس از معاینه و مشخص شدن طرح درمان امکان‌پذیر است.
در کلینیک دندانپزشکی سپیتا، برای برخی خدمات امکان پرداخت اقساطی در نظر گرفته شده است تا هزینه درمان برای خانواده‌ها قابل مدیریت‌تر باشد. همچنین این مجموعه با شرکت‌های بیمه مختلف قرارداد دارد و در صورت تحت پوشش بودن خدمت مورد نظر، شرایط استفاده از بیمه نیز قابل بررسی است. (برای اطلاع از هزینه دندانپزشکی کودکان و شرایط پرداخت، بهتر است پس از معاینه کودک، جزئیات طرح درمان و نحوه پرداخت از کلینیک دریافت شود.)
بیمه‌های طرف قرارداد و شرایط پرداخت
بیمه‌های طرف قرارداد
پرداخت اقساطی
درمان عفونت دندان کودکان در تهرانسر
برای درمان عفونت دندان کودکان در تهرانسر، انتخاب مرکزی که تجربه کافی در درمان دندان‌های کودکان داشته باشد اهمیت زیادی دارد؛ زیرا همکاری کودک، تشخیص دقیق وضعیت دندان‌های شیری و انتخاب روش درمان متناسب با سن و شرایط او، بخشی از روند درمان است.
کلینیک دندانپزشکی سپیتا با حضور متخصصان و برخورداری از امکانات و تجهیزات مناسب دندانپزشکی، محیطی را برای بررسی و درمان مشکلات دندانی کودکان فراهم کرده است. از جمله خدمات تخصصی بخش دندانپزشکی کودکان کلینیک سپیتا تهرانسر در کنار درمان عفونت دندان کودکان میتوان به ترمیم دندان شیری و رفع پوسیدگی دندان های کودکان، عصب‌کشی دندان شیری، کشیدن دندان شیری، انجام درمان های دندانپزشکی اطفال با بیهوشی ، ترمیم شکستگی دندان های کودکان، فضا نگهدار و حتی درمان‌های پیشگیرانه مانند فیشور سیلانت و فلورایدتراپی اشاره کرد.
در این مجموعه، شرایط هر کودک به صورت جداگانه ارزیابی میشود تا مشخص شود دندان قابلیت حفظ دارد و به درمان پالپ نیازمند است یا شدت آسیب، روش دیگری مانند کشیدن دندان را ضروری می‌کند. وجود تجهیزات مناسب تشخیصی و درمانی، دارا بودن بخش تخصصی دندانپزشکی اطفال و محیط اختصاصی درمان کودکان در بخش‌های مختلف درمان و حضور تیم تخصصی، از ویژگی های این مجموعه است که می‌تواند روند رسیدگی به مشکلات دندانی کودکان را دقیق‌تر و منظم‌تر کند.
چرا کلینیک دندانپزشکی سپیتا را انتخاب کنیم؟
مراقبت های بعد از درمان عفونت دندان کودکان
بعد از درمان عفونت، مراقبت درست به بهبود بافت‌ها و حفظ نتیجه درمان کمک می‌کند. دستورهای دندانپزشک بر اساس نوع درمان انجام شده اولویت دارد، اما معمولا رعایت نکات زیر اهمیت دارد:
- داروها را دقیق طبق دستور مصرف کنید: در صورت تجویز مسکن یا آنتی‌بیوتیک، مقدار و فاصله مصرف باید مطابق نسخه باشد و نباید با بهتر شدن علائم، دارو به‌صورت خودسرانه تغییر کند.
- تا برطرف شدن بی‌حسی مراقب کودک باشید: بعد از بی‌حسی ممکن است کودک لب، گونه یا زبان خود را گاز بگیرد. بهتر است تا برگشت حس طبیعی، مراقبت بیشتری از او انجام شود.
- غذاهای مناسب انتخاب کنید: در ساعات ابتدایی، غذاهای نرم و مناسب سن کودک انتخاب کنید و تا زمانی که بی‌حسی برطرف نشده، از خوراکی‌های خیلی داغ یا سفت پرهیز شود.
- بهداشت دهان ادامه پیدا کند: مسواک زدن نباید به طور کامل متوقف شود. فقط لازم است در صورت حساسیت یا انجام برخی اقدامات جراحی، نحوه تمیز کردن محل طبق توصیه دندانپزشک تنظیم شود.
- علائم غیرعادی را زیر نظر داشته باشید: افزایش تورم، تب، درد شدید یا رو به افزایش، ترشح مداوم یا ایجاد مشکل در بلع و تنفس نیاز به تماس سریع با دندانپزشک یا مراجعه فوری دارد.
- جلسه پیگیری را جدی بگیرید: بعضی درمان‌های دندان شیری نیاز به بررسی مجدد دارند. مراجعه در زمان تعیین شده به دندانپزشک کمک می‌کند وضعیت دندان و بافت اطراف آن را ارزیابی کند.
عوارض عفونت دندان کودکان
عفونت دندان شیری در صورت درمان نشدن می‌تواند از یک مشکل محدود در اطراف دندان فراتر برود. مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
- تشکیل آبسه: تجمع چرک در اطراف ریشه یا بافت لثه می‌تواند باعث ایجاد برجستگی، تورم و درد شود.
- گسترش عفونت به بافت‌های اطراف: عفونت ممکن است از ناحیه دندان به استخوان و بافت‌های نرم اطراف گسترش پیدا کند و تورم بیشتری ایجاد شود.
- آسیب به جوانه دندان دائمی: در دندان‌های شیری، عفونت شدید اطراف ریشه می‌تواند با ساختار در حال تشکیل دندان دائمی مجاور ارتباط پیدا کند و بر رشد یا تکامل آن اثر بگذارد.
- آسیب به استخوان اطراف دندان: گسترش عفونت می‌تواند بافت استخوانی اطراف دندان را نیز درگیر کند و باعث ایجاد تغییرات التهابی در این ناحیه شود.
- درد و اختلال در غذا خوردن: درد و حساسیت ممکن است باعث شود کودک از جویدن با یک سمت دهان اجتناب کند یا اشتهای او کاهش پیدا کند.
- تورم صورت: در عفونت‌های پیشرفته‌تر، تورم ممکن است از لثه فراتر رفته و گونه یا سایر قسمت‌های صورت را درگیر کند.
- علائم عمومی مانند تب و بی‌حالی: وقتی عفونت گسترده‌تر شود، ممکن است علائم عمومی نیز ایجاد شوند و نیاز به درمان سریع‌تر داشته باشند.
- گسترش شدید عفونت به فضاهای سر و گردن: این عارضه نادر است، اما در عفونت‌های شدید ممکن است فضاهای عمقی صورت و گردن درگیر شوند. در صورت ایجاد مشکل در بلع یا تنفس، مراجعه فوری ضروری است.
سوالات متداول عفونت دندان کودک
آیا عفونت دندان کودک همیشه با درد همراه است؟
خیر. عفونت ممکن است بدون درد واضح هم وجود داشته باشد، به خصوص زمانی که پالپ دندان آسیب جدی دیده یا مسیر تخلیه‌ای برای ترشحات ایجاد شده باشد. به همین دلیل، علائمی مانند آبسه، تورم لثه، تغییر رنگ دندان یا ترشح چرکی نیز باید جدی گرفته شوند.
آیا عفونت دندان شیری به دندان دائمی آسیب میزند؟
در بعضی شرایط بله. ریشه دندان شیری در نزدیکی جوانه دندان دائمی قرار دارد و عفونت شدید اطراف ریشه می‌تواند بافت‌های در حال تشکیل دندان دائمی را تحت تاثیر قرار دهد. البته میزان این اثر به محل و شدت عفونت و مرحله رشد دندان دائمی بستگی دارد.
آیا عفونت دندان کودک بدون درمان خوب می شود؟
خیر، برطرف شدن موقت درد یا تخلیه خودبه‌خودی آبسه به معنای از بین رفتن عامل عفونت نیست. ممکن است علائم برای مدتی کاهش پیدا کنند، اما منبع عفونت همچنان باقی بماند و دوباره فعال شود. درمان باید علت اصلی را هدف قرار دهد.
اگر آبسه دندان کودک خودبه خود تخلیه شود چه باید کرد؟
پس از تخلیه آبسه، حتی در صورت کاهش درد و تورم، کودک باید توسط دندانپزشک معاینه شود. تخلیه چرک فقط فشار موجود در ناحیه را کم می‌کند و مشخص نمی‌کند که دندان به درمان پالپ، کشیدن یا اقدام دیگری نیاز دارد.
آیا دندان عفونی کودک را میتوان حفظ کرد؟
در بسیاری از موارد، در صورتی که ساختار دندان قابل ترمیم باشد و شرایط ریشه اجازه دهد، میتوان با درمان مناسب پالپ آن را حفظ کرد. اما دندان‌هایی که به شدت تخریب شده‌اند، ضایعه گسترده دارند یا شرایط ریشه برای درمان مناسب نیست، ممکن است قابل نگهداری نباشند.
چه زمانی عفونت دندان کودک نیاز به مراجعه فوری دارد؟
تورم قابل توجه صورت یا گردن، تب، بی‌حالی شدید، افزایش سریع تورم، مشکل در باز کردن دهان، دشواری در بلع یا به خصوص مشکل در تنفس، از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی فوری دارند. مشکل در تنفس یا بلع می‌تواند نشانه گسترش عفونت به فضاهای مهم سر و گردن باشد و نباید منتظر ماند تا خودبه‌خود برطرف شود.
بهترین شربت برای عفونت دندان کودکان چیست؟
شربت مشخصی را نمی‌توان به عنوان بهترین دارو برای همه کودکان معرفی کرد. انتخاب آنتی‌بیوتیک در صورت نیاز، بر اساس تشخیص دندانپزشک، شدت عفونت، وزن کودک، سابقه حساسیت و شرایط عمومی او انجام میشود. ضمن اینکه آنتی‌بیوتیک به تنهایی جای درمان دندان عفونی را نمی‌گیرد و در موارد لازم باید منبع عفونت نیز درمان شود.
جمع بندی
عفونت دندان کودکان مسئله‌ای است که ارزش آن را دارد از همان نخستین نشانه‌ها جدی گرفته شود، زیرا درمان به موقع می‌تواند از درگیری بافت‌های اطراف و ایجاد مشکلات بیشتر برای دندان شیری و دندان دائمی جلوگیری کند. بسته به وضعیت دندان، حفظ آن با درمان پالپ امکان‌پذیر است یا ممکن است کشیدن دندان انتخاب مناسب‌تری باشد. دارو نیز تنها در شرایط لازم و با توجه به وضعیت کودک تجویز میشود و نباید جای درمان اصلی را بگیرد.
مهم‌ترین نکته این است که درد، تورم، آبسه یا تغییرات غیرعادی دندان کودک را به تعویق نیندازید. یک معاینه دقیق می‌تواند مشخص کند مشکل در چه مرحله‌ای قرار دارد و کدام روش درمانی برای حفظ سلامت دهان کودک مناسب‌تر است.
